Kindergeld за македонски државјани во Германија — право и документи

Kindergeld е месечниот детски додаток што го исплаќа Familienkasse при Сојузната агенција за вработување. За македонски државјанин во Германија прашањето има два дела, и обата мораат да се одговорат со „да“: каква дозвола за престој имате, и каде живеат децата.

Вториот дел е тој што најчесто изненадува. Кај повеќето соседни државјанства одговорот е поинаков отколку кај македонското, и тоа не е грешка на службеникот — тоа е разликата меѓу две различни меѓудржавни спогодби.

Кој има право

Основниот услов е живеалиште или вообичаен престој во Германија. Државјанин на Северна Македонија мора покрај тоа да има и соодветен наслов за престој. Германскиот закон за данок на доход ги набројува, во главни црти:

• трајна дозвола за престој (Niederlassungserlaubnis) или дозвола за долготраен престој во ЕУ (Erlaubnis zum Daueraufenthalt-EU) — овие даваат право безусловно
• Сина карта на ЕУ, ICT-картичка и мобилна ICT-картичка
• дозвола за престој што овозможува или овозможувала работа во траење од најмалку шест месеци

Одредени дозволи се исклучени дури и кога дозволуваат работа — меѓу нив дозволите издадени за au-pair и за сезонска работа и дозволата за барање работа, освен ако не сте во работен однос, на родителско отсуство или не примате определени давачки.

Кај дозволите за обука и за студии одговорот зависи од тоа дали и колку долго дозволата овозможува работа. Тоа не е прашање на кое се погодува — прашајте ја Familienkasse пред да поднесете, со дозволата пред себе.

Уште два услова што често се превидуваат:

• потребен е даночен идентификациски број (Steuer-Identifikationsnummer) и за подносителот и за секое дете
• за едно дете додатокот го добива само еден корисник; ако двајцата родители се во Германија, се определува кој

Каде живеат децата: најважното прашање

Законот е јасен: децата што немаат ниту живеалиште ниту вообичаен престој во Германија, во земја-членка на ЕУ или во држава од Европскиот економски простор не се земаат предвид при утврдувањето на правото.

Дел од државјанствата се изземени од тоа правило преку билатерални спогодби за социјално осигурување што го опфаќаат и детскиот додаток. Familienkasse ги набројува: Алжир, Босна и Херцеговина, Косово, Мароко, Црна Гора, Србија, Тунис и Турција. Северна Македонија не е на таа листа.

Причината е историска. За државјаните на Босна и Херцеговина, Србија, Црна Гора и Косово сѐ уште се применува германско-југословенската спогодба за социјално осигурување од 1968 година, која го опфаќа и детскиот додаток. За Северна Македонија таа спогодба престана да важи на 1 јануари 2005 година, кога влезе во сила новата билатерална спогодба меѓу Германија и Република Македонија. Новата спогодба ги уредува здравственото осигурување, осигурувањето од незгода, пензиското и осигурувањето во случај на невработеност — но не и семејните давачки.

Практичната последица е една реченица: децата мора да живеат со вас во Германија. Додека се во Македонија, по правило нема Kindergeld, колку и редовно да плаќате придонеси.

Листата на договорни држави и толкувањето ги објавува Familienkasse и тие можат да се менуваат. Ако мислите дека вашиот случај е поинаков — на пример поради работа во друга земја од ЕУ — побарајте писмено произнесување, не усмен одговор на шалтер.

Две работи што вреди да ги проверите ако децата остануваат во Македонија: даночното олеснување за деца (Kinderfreibetrag) во годишната даночна пријава, кое за деца во странство се признава намалено според групата во која е подредена државата, и одбивањето на издршката што ја испраќате. Дали и во кој износ важат во вашиот случај, проверете кај даночен советник или кај Finanzamt — тоа е даночна, не социјална материја.

А ако планирате децата да ви се придружат, постапката е спојување на семејство и таа има свој список документи — опишан во посебен водич.

Колку, за кои деца и до кога

Од 1 јануари 2026 година додатокот изнесува 259 евра месечно по дете (во 2025 година беше 255 евра). Износот е ист за секое дете, без оглед на редоследот, и го утврдува законот — актуелниот го објавува Familienkasse.

Возрасните граници се:

• до 18 години — безусловно
• до 21 година — ако детето е невработено и пријавено како барател на работа
• до 25 години — ако детето е во школување, студии, стручна обука или доброволна служба
• без возрасна граница — кај дете со попреченост настаната пред наполнетата 25-та година, кое не може само да се издржува

Исплатата наназад се прави само за последните шест месеци пред месецот во кој барањето стигнало. Затоа барањето се поднесува веднаш штом ќе се исполнат условите, дури и ако некој документ уште се чека — недостасувачкото се доставува дополнително.

Каде и како се поднесува

Надлежна е Familienkasse при Сојузната агенција за вработување според вашето живеалиште. Барањето може да се поднесе електронски или писмено, а со потврден дигитален идентитет целата постапка оди онлајн, со фотографирани прилози.

Основниот формулар е „Antrag auf Kindergeld“, кон него се поднесува „Anlage Kind“ за секое дете, а кога има странски елемент — работа, престој или давачки во друга држава — и „Anlage Ausland“. Формуларите и упатствата се на страницата на Сојузната агенција за вработување, дел од нив и на други јазици.

Даночниот идентификациски број на детето се доделува автоматски: за дете родено во Германија — по пријавата на раѓањето, за дете што се доселува — по пријавата на адреса. Ако не сте го добиле, барајте го од сојузната даночна управа пред да поднесете барање.

Кои документи се преведуваат

Документите издадени во Германија — дозволата за престој, потврдата за пријава на адреса, договорот за работа, платните списоци — не се преведуваат. Се преведува она што е издадено на македонски:

• извод од матична книга на родените за секое дете. Тоа е документот што го бара Familienkasse како доказ за постоењето и за сродството. Кога е доволен интернационален извод, а кога се бара обичен со заверен превод, објаснуваме во водичот за изводот.
• извод од матична книга на венчаните, кога се утврдува кој е корисник
• пресуда за развод и судска одлука за доверување на детето, ако родителите не живеат заедно
• потврда за живеалиште или за составот на домаќинството, ако се бара
• потврда дали во Македонија се остварува детски додаток, ако Familienkasse ја побара
• за деца над 18 години — потврда за школување, студирање или обука

Преводот мора да биде заверен — со печат, штембил и изјава на постојан судски преведувач. Familienkasse по правило го бара оригиналот на преводот, со физички печат и рачен потпис; само скен или PDF честопати не се прифаќа. Што опфаќа заверката, пишува во водичот за заверениот превод.

Ако во барањето стои дека преводот мора да биде изработен од преведувач заколнат во Германија, прашајте ја вашата Familienkasse дали прифаќа и превод заверен од постојан судски преведувач во Македонија — пред да нарачате, за да не платите двапати.

Каде најчесто запнува

• Се поднесува доцна. Шест месеци наназад е границата; сѐ пред неа е изгубено. Барањето се поднесува со тоа што го имате, а не кога сѐ е собрано.
• Децата се во Македонија. Најчестата причина за одбивање кај македонските подносители, и таа што најретко се очекува.
• Недостасува даночниот број. Барањето стои додека бројот на детето не пристигне.
• Името во изводот не одговара на пасошот. За службеникот тоа се две различни лица. Во преводите имињата се пишуваат како во патните исправи, па затоа бараме фотографија и од пасошите на родителите и на децата.
• Стар извод. Ако во меѓувреме имало промена во матичната книга — презиме, државјанство, признавање татковство — потребен е нов извод и нов превод.
• Се меша со друга давачка. Kindergeld не е ни Elterngeld (родителски додаток), ни Kinderzuschlag (додаток за деца кај ниски примања). Тие се посебни постапки, со свои формулари и свои услови.

Рок и цена

Изводот е по правило една стандардна страница, што значи минимална цена; кај судските одлуки обемот е поголем и се пресметува според бројот на карактери. Како се формира цената објаснуваме во водичот за цените. Стандардниот рок е два до три работни дена; итно — по договор. Испратете фотографија од документите и од пасошите на родителите и на децата, и одговараме истиот ден со точен број страници и цена.